Door ellende ‘oerkreet naar God’
Ademloos hangen de ruim zevenhonderd bezoekers van de Vincentiuskerk aan de lippen van Jaap Veerman, vader van het overleden slachtoffer Lennaert. Hij heeft het over de machteloosheid van de slachtoffers die de Volendamse cafébrand wel overleefden, over hun familie, over hun vrienden.
Hij verwoordt in zijn aankondiging de, wat hij noemt, ‘oerkreet aan God’, die zoveel ellende schijnt toe te laten. Maar, vraagt hij dan aan het zo massaal toegestroomde publiek: „Is het niet ook de mens zelf, die al die ellende over zichzelf afroept?” Voor Veerman is de essentie van het leven ‘groei, van bewustzijn. Alsof je door de ellende heen een hoger bewustzijn kunt bereiken.
Hij vraagt dan aandacht voor het lied dat hij met familie, vrienden en een groot koor gaat zingen: ‘Be Thou my vision’, gebaseerd op een Ierse hymne uit de achtste eeuw. Hij draagt het op aan alle mensen die een kind hebben verloren en roept op te bidden: „Geef me kracht en echt, dan krijg je het.” Zijn verhaal en het vervolgens gezongen lied zorgen voor vele vochtige ogen. Ook bij een man op de hoek van een kerkbank. Alles komt weer boven. „Ik ben meteen naar dé plek van de ramp gekomen toen ik hoorde wat er was gebeurd”, herinnert hij zich. „Ik dacht dat mijn twee kinderen binnen waren.” Doodsangst stond hij uit. „Maar gelukkig waren ze elders.”
Het inferno in het volgepakte café De Hemel aan De Haven zorgde tien jaar geleden voor veertien dodelijke slachtoffers. Het zorgde ook bij ruim driehonderd overlevende slachtoffers voor letterlijke maar ook figuurlijke merktekens: de letterlijke zullen vaak voor altijd zichtbaar blijven, hoe toegewijd doktoren ook hun best hebben gedaan. Veel merktekens zitten echter dieper.
„Want je hebt levenslang”, zegt een jongeman, die liever anoniem blijft. „Je drukt de pijn liever weg. Niet alleen dat je verbrand ben geweest,” - hij wijst op een litteken - „maar bij herdenkingen komt de pijn steeds boven. En al die media aandacht, dat schrikt mij af. Als je het mij vraagt, is de meerderheid van de slachtoffers vandaag bewust weggebleven.”
